Ticari sözleşmeler, çoğu zaman yoğun bir iş temposu içinde ve kısa sürede imzalanır. Ancak imza öncesinde birkaç temel konunun gözden geçirilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önemli bir kısmını önleyebilir. Bu rehber, sözleşme incelemesinde kullanılabilecek genel bir kontrol listesi sunar.
Taraflar ve yetki
- Tarafların ticaret unvanları ve adresleri ticaret sicili kayıtlarıyla uyumlu mu?
- Karşı taraf adına imza atacak kişinin temsil yetkisi imza sirküleri veya sicil kayıtlarıyla doğrulandı mı?
- Sözleşmeye taraf olması gereken başka bir şirket veya kişi var mı?
Edimler ve ödeme
- Teslim edilecek mal veya verilecek hizmet yeterince açık tanımlanmış mı?
- Teslim yeri, zamanı ve teslim alma usulü belirlenmiş mi?
- Bedel, ödeme takvimi ve ödeme yöntemi açık mı?
- Fiyat değişikliğine ilişkin bir düzenleme var mı?
- Gecikme hâlinde uygulanacak faiz veya cezai şart belirlenmiş mi?
Sorumluluk ve teminat
- Ayıplı ifa hâlinde bildirim süreleri ve tarafların hakları düzenlenmiş mi?
- Sorumluluk sınırlaması öngörülmüşse kapsamı ve geçerliliği değerlendirildi mi?
- Teminat mektubu, kefalet veya senet gibi teminatların kapsamı açık mı?
- Cezai şart düzenlenmişse türü ve tutarı gerçekçi mi? Tacirler bakımından Türk Ticaret Kanunu m.22 dikkate alındı mı?
Süre ve fesih
- Sözleşmenin süresi ve yenilenme koşulları belirlenmiş mi?
- Otomatik yenileme hükmü varsa bundan çıkış için bildirim süresi nedir?
- Haklı nedenle fesih hâlleri ve fesih bildirimi usulü düzenlenmiş mi?
- Sözleşme sona erdiğinde iade, devir veya gizlilik yükümlülükleri devam ediyor mu?
Diğer düzenlemeler
- Mücbir sebep tanımı ve sonuçları,
- Gizlilik yükümlülükleri,
- Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin roller ve yükümlülükler,
- Fikri mülkiyet haklarının kime ait olacağı,
- Sözleşmenin devri ve alt yükleniciye verilmesi,
- Bildirimlerin yapılacağı adresler ve yöntemler,
- Yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk.
İmza aşaması
- Sözleşmenin son hâli ile müzakere edilen metin arasında fark olup olmadığı kontrol edildi mi?
- Tüm ekler sözleşmeye eklendi ve sayfa sayısı belirtildi mi?
- Her sayfanın paraflanması gerekip gerekmediği değerlendirildi mi?
- İmza tarihi ve yürürlük tarihi açıkça yazıldı mı?
- Sözleşmenin kaç nüsha düzenlendiği ve nüshaların taraflarda bulunduğu belirtildi mi?
- Damga vergisi gibi mali yükümlülüklerin kime ait olduğu düzenlendi mi?
Elektronik imza ile kurulan sözleşmelerde, kullanılan imza türünün hukuki sonuçları ve sözleşmenin saklanma biçimi de ayrıca değerlendirilmelidir. İmzalanan sözleşmenin bir kopyasının, ilgili yazışmalarla birlikte düzenli bir arşivde tutulması önerilir. Sözleşme imzalandıktan sonra yenileme bildirim süreleri ve ödeme vadeleri gibi önemli tarihlerin bir takvime işlenmesi, hak kaybını önlemeye yardımcı olur.
Uyuşmazlık çözümü
Sözleşmede uyuşmazlık çözüm yöntemi belirlenirken, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuğun kanunen zorunlu olduğu unutulmamalıdır. Taraflar ayrıca tahkim gibi yolları da değerlendirebilir.
Bu kontrol listesi genel bilgilendirme amaçlıdır ve her sözleşme için eksiksiz bir liste niteliği taşımaz. Her ticari ilişkinin koşulları farklıdır; somut sözleşme ayrıca değerlendirilmelidir.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026