Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk, tarafların bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde bir araya gelerek çözüm aradığı bir yöntemdir. Türk Ticaret Kanunu m.5/A ile bazı ticari davalarda arabulucuya başvuru, dava açılmadan önce yerine getirilmesi gereken bir dava şartı hâline getirilmiştir.
Hangi uyuşmazlıklar kapsamdadır?
Kanuna göre, Türk Ticaret Kanunu m.4'te ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri dava şartı arabuluculuk kapsamındadır. Bu çerçevede örneğin şu uyuşmazlıklar gündeme gelebilir:
- Ticari satıştan doğan bedel alacakları,
- Hizmet ve eser sözleşmelerinden kaynaklanan ödeme talepleri,
- Ticari ilişkiden doğan tazminat talepleri,
- İtirazın iptali davasına konu ticari alacaklar.
Tespit, iptal veya bir şeyin yapılması gibi talepler ise kural olarak bu kapsamın dışında kalır. Uyuşmazlığın kapsama girip girmediği, talebin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Süreç nasıl işler?
- Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri veya davaya bakmaya yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir; taraflar ortak bir arabulucu üzerinde de anlaşabilir.
- Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder ve süreç hakkında bilgi verir.
- Görüşmeler kanunda öngörülen süre içinde tamamlanır; zorunlu hâllerde süre uzatılabilir.
- Süreç sonunda anlaşma ya da anlaşamama tutanağı düzenlenir.
Geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir. Bu nedenle davetin ciddiyetle değerlendirilmesi gerekir.
Görüşmelere hazırlık
Arabuluculuk görüşmesine hazırlıklı katılmak, sürecin verimli geçmesine katkı sağlar. Hazırlık aşamasında şu konular üzerinde çalışılır:
- Alacağın veya talebin dayanağını gösteren belgelerin derlenmesi,
- Hesaplamaların ve faiz başlangıcının netleştirilmesi,
- Karşı tarafın olası itirazlarının önceden değerlendirilmesi,
- Kabul edilebilir çözüm aralığının ve ödeme planı seçeneklerinin belirlenmesi.
Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Şirketler bakımından görüşmeye katılan kişinin anlaşma yapmaya yetkili olup olmadığı önceden kontrol edilmelidir. Arabulucu taraflara bir çözüm dayatmaz; tarafların kendi çözümlerini üretmelerine yardımcı olur. Bu yönüyle arabuluculuk, devam eden bir ticari ilişkinin korunması bakımından da değerlendirilebilecek bir yöntemdir. Sitedeki ticari davalarda arabuluculuk sayfası, sürecin aşamalarını genel olarak görmek için kullanılabilir.
Anlaşmanın sonuçları
Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, kanundaki koşullar çerçevesinde ilam niteliğinde belge sayılabilir. Anlaşma sağlanan konular hakkında daha sonra aynı talep için dava açılamaz. Bu nedenle anlaşma metninin kapsamı ve ödeme koşulları dikkatle yazılmalıdır.
Her uyuşmazlığın koşulları farklıdır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır.
Ticari Davalarda Dava Şartı Arabuluculuk hakkında sık sorulanlar
Arabulucuya başvurmadan dava açılırsa ne olur?
Arabuluculuk ücretini kim öder?
Arabuluculuk görüşmeleri gizli midir?
Son güncelleme: 12 Kasım 2026